Kainatdakı qəribəliklərdən biri budur: Yaradıcı, böyük işləri çox kiçik hissəciklərə gördürür. Məsələn, insanın 20-ci əsrdə zamana damğasını vurduğu müvəffəqiyyəti elektron kimi kütləsi yox deyilə biləcək qədər az olan (10-31 kg) hissəciklərə hökm etməyə başlamasıdır. Əslində buna hökm demək də olmaz, bir balaca nəzarət edə bilmək demək daha doğru olar. Bu nəzarət bizə nə verdi? Bununla insan elektronikada tranzistor inqilabını həyata keçirdi. Ətrafımızda gördüyümüz hər cür texnologiya bu inqilabın bir hissəsidir. Mikrokompüterlər, superkompüterlər, telekomunikasiya texnologiyaları, peyklər, humanoidlər ağlımıza gələn hər cür texnologiya.. Amma diqqət edilməli bir nöqtə var. Elm adamlarının belə tamamilə qavraya bilmədikləri elektronların, bildiyimiz yalnız bəzi xüsusiyyətləri ilə bunu bacara bildik. Yaradıcının müəzzəm şəkildə yaratdığı bu kiçik olduğu qədər anlaşılmaz və anlaşılmaz olduğu qədər də aciz hissəciklərlə bizə təqdim etdiyi bu gözəllikləri anlayıb heyran olmamaq mümkün deyil!
Azərbaycanın taleyi ordunun döyüş qabiliyyətinin yüksəldilməsindən əhəmiyyətli şəkildə asılı idiAzərbaycan hərbi nazirliyi ordunun ehtiyaclarının ödənilməsi məqsədi ilə ən cüzi imkanlardan belə istifadə etməyə çalışırdı. 1919-cu il iyun ayının 4-də Nazirlər Şurasının sədrinə Mehmandarov hesabat təqdim etmişdi. Hesabatda deyilirdi: “Yaxın günlərdə ingilislər Zaqafqaziyanı tərk edəcəklər. Bunu nəzərə alaraq xahiş edirəm: Əgər imkan tapsanız ingilislərdən silah, hərbi texnika, hərbi sursat, atlar, katerlər, hərbi geyim və ümumiyyətlə, bizim ordumuzun ehtiyacı üçün lazım olan bütün əşyaların alınması məqsədilə onlarla danışıqlar aparacaq xüsusi nümayəndə təyin edəsiniz”. 1919-cu il sentyabrın 19-da isə Azərbaycan Respublikası hərbi idarəsinin verdiyi əmrdə deyilirdi:
İşləri heç cür yaxşı getmirdi. Odur ki, dostunun yanına getməyi qərara aldı. Qısa hal-əhvaldan sonra: “İşlərim yaxşı getmir. Heç cür istədiyimi əldə edə bilmirəm. Gördüyüm işlərin çoxu yarımçıq qalır. Nə edəcəyəm, bilmirəm”, - dedi. Dostu: - Səni narahat edən elə budur? - deyə soruşdu. Adam: - Bəli, - dedi, - səndən məsləhət almağa gəlmişəm. Bu vəziyyətdən çıxmaq üçün nə etməliyəm? Dostu cavab verdi: - Sənə bir məsləhətim var. Bu gün evə gedəndə bir kitabxanaya baş çək. Oradan “Nyu-York Tayms”ın 1970-ci il almanaxını al və 930-cu səhifəsinə bax. Orada sənə lazım olan şeyi tapacaqsan. Adam dostundan ayrılar-ayrılmaz, bir kitabxanaya getdi.
ismi Ədl və Müqəddirinə yetişib, həndəsə aynasında
o ismin hakiminə cilvələrini haşmətiylə müşahidə etməkdir...
B.S.N.
Bu məqalədə əvvəl Blez Paskal (Blaise Pascal) və Jerar Dezarqın (Gerard Desargues) həyatından qısa şəkildə bəhs ediləcək. Daha sonra, klassik həndəsənin ən vacib teoremlərindən hesab olunan Paskal və Dezarq teoremləri isbatsız veriləcəkdir. Ən sonda isə müəlifin tapdığı yeni teorem, Paskal və Dezarq teoremlərinin köməyi ilə isbat olunacaq.
Jerar Dezarq (1591-1661) öz dövründə daha çox mühəndis, arxitektor və yeni perspektiv nəzəriyyəsinin yaradıcısı kimi tanınıb. Onun riyazi əsərləri öz dövründə
Amerikalı Edvin Lend 1943-cü ildə sahildə kiçik qızının şəklini çəkdiyi zaman, qızı səbirsizliklə “Ata, şəklimi niyə indi görə bilmirəm” diyə soruşmuşdu. Bu sual atanı fikirləşməyə məcbur etdi. Fikirləşməsinin səmərəsi isə ona şöhrət gətirən Polaroid fotoaparatı oldu. Burada kiçik qız o günə qədər düşünülməmiş və ya həyata keçirilməmiş bir hadisə üçün atasına ilham qaynağı oldu... Yeni kəşf və ixtiralara səbəb olan əsas amillərdən biri də beyin fırtınasıdır (Brainstorming). Beyin fırtınası deyilən hadisənin əsas və ilk prinsipi budur: Bir problemin həlli ilə əlaqədar cavabdeh grupun üzvləri mümkün olduğu qədər çoxlu sayda fikir irəli sürürlər. Buradakı problemin mənfi xarakterli olması məcburi deyil (Negative problem). Ortaya qoyulan məsələ müsbət xarakterli də ola bilər. Məsələn, bir şirkət bir ilin sonunda...
Müqəddəsliyi qarşısında ürəyimdə dolub-daşan sevgimi dilə gətirmək üçün Həzrəti-Məhəmmədin mübarək ruhuna poetik duyğularımla üz tutmaq cəsarətini özümdə tapdım. Ondan bir imdad rüzgarı əsdi üstümə. İçimdə oyatdığı məhəbbət yanğısını misra s ığalına layiqincə ayarlaya bildimsə, bu söz çələngim Onun ulu dərgahına qul borcum olsun! Qüsurlarım qədərindən artıq nəzərə çarparsa, bu, təkcə mənim suçum deyil: zaman utansın! Allahın, Onun Rəsulunun adını yasaq etmiş amansız bir imperiyada yetmiş il havadan, sudan, Günəşdən.., xülasə, yaşama şərtlərindən məhrum buraxılmış bir İslam ağacıyam mən! Yetmiş ildən sonra yenidən öz Peyğəmbərimə yönəlik şəkildə yaşamağa, pöhrə verməyə başladımsa, bu da Həzrəti-Məhəmmədin və onun uca dininin əvəzsiz möcüzəsi sayılsın gərək! Bir də qüsurları görməmək Rəsulullahın gözəl əxlaqından qaynaqlanır: Fəxri-Cahan Peyğəmbərimiz insanların ayıb və qüsurlarını araşdırmazdı.
Nur içində nur
Bu kirlənmiş dodaqlarla səni öymək nə günah! O dil-dodaq öysün səni-virdi Quran, Bismillah!
İyunun 26-da Azərbaycan xalqı milli ordusunun yaradılması gününü təntənəli şəkildə qeyd edəcək. Bu tarixi gün ərəfəsində biz qürurla deyə bilərik ki, Azərbaycan istənilən döyüş tapşırığını yüksək peşəkarlıqla yerinə yetirməyə hazır olan milli ordu yarada bilib. Amma o uzaq günlərdə, 1918-ci ildə Azərbaycanın müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü qorumağa qadir olan milli ordunun yaradılması heç də asan başa gəlməyib. Azərbaycanın müstəqilliyini elan etməsindən sonra, günümüzdə olduğu kimi, bu dövlətin ərazi bütövlüyünü və ...
Qiyamət insanlığın və dünyanın sonudur. Bu son, önəmli olduğuna görə Qurani Kərimdə təfərrüatlı danışılır. Bir çox surədə insanlıq bu dəhşətli sona qarşı şiddətlə xəbərdar edilir. Allahın (cc) qüdrət və əzəmətinin təcəlli edəcəyi bu gündə, bütün insanlar öləcək və dərhal sonra dirildilərək hesaba çəkiləcək. Ayətlərdən anlaşıldığına görə insanlığın...
Yer kürəmizi hər tərəfdən əhatə edən hava; 78% azot, 21% oksigen və 1% nisbətində də arqon, neon, karbondioksid və su buxarından inşa edilmişdir. İki atomlu molekul kimi yaradılmış azot qazının atomları bir-birinə üç tərəflərli bağlarla bağlandığına görə bunların bir-birindən asanlıqla ayrılıb başqa atomlarla birləşməsi atomlara verilmiş orbitlərindəki elektron yükləri səbəbilə çətindir. Başqa elementlərlə reaksiyaya ...
Ey iman gətirənlər! Sizə elə bir ticarət (qazanc yolu) göstərimmi ki, o sizi şiddətli əzabdan xilas etsin? (O qazanc yolu budur: ) Allaha və Onun Peyğəmbərinə iman gətirəsiniz. Allah yolunda malınız və canınızla vuruşasınız (cihad edəsiniz). Bilsəniz, bu sizin üçün nə qədər xeyirlidir! (Saf surəsi, 61/10-11)
İşıq boşluqda işıq sürəti ilə gedər və bu eyni zamanda kainatda müşahidə edilən ən yüksək sürətdir.
Ancaq diqqət edilməli önəmli bir nöqtə var, işıq sürəti ilə işığın sürəti eyni şey deyil. İşıq sürəti, işığın boşluqdakı sürətidir və kainatda müşahidə edilən ən yüksək sürətdir. Ancaq fotonlar (işığı təşkil edən zərrəciklər) maddə içərisində ortalama olaraq hesablandıqda, işıq sürətindən daha aşağı sürətlə hərəkət edir.
Bir fotonun bir stəkan sudan keçməsini tədqiq edək. Təxmin edə biləcəyimizin əksinə, stəkandan çıxan fotonlar, bir az əvvəl stəkana daxil olan fotonlar deyil. Və yenə sandığımızın əksinə əslində fotonlar, suyun içərisində işıq sürətindən daha aşağı sürətlə hərəkət etmir.
Ingilis ordusunun keçmiş zabitiRoy Bates 1967-ci ildə neft platformasını işğal edərək "Sealand" adını verdiyi ölkəsini qurdu.İngilis Kral Donanması Royu adadan çıxartmağa çalışdı, ancaq platformadan açılan xəbərdarlıq atəşinə məruz qalan əsgərlərin adaya girməsi mümkün olmadı. Məhkəmə həbs olunan Royu hadisə İngiltərə sərhədlərinin xaricində olmuş deyə azad etdi. Daha sonra...
Yaponyalı alim Masaru Emotonun “Suyun yaddaşı var” adlı yazısı dünyada böyük maraqla qarşılandı. Emotonun apardığı tətqiqatlar insandan titrəşim şəklində çıxan enerji, düşüncə, danışıq, fikir və musiqinin suyun molekulyar quruluşuna təsir etdiyini ortaya qoydu. Emoto müxtəlif təcrübələrdən keçmiş su damcılarını dondurub qaranlıq mühitdə, mikroskob altında foto şəkillərini çəkəndə suyun kristal şəkillərində insanı heyrətə gətirən fərqliliklər olduğunu müəyən etdi. Dondurulmadan əvvəl su şüşələrinə yazı yazılmış və ya müəyyən sözlər deyilmişdi.
Azərbaycanda kredit sistemi Milli Bank və kredit təşkilatlarından ibarətdir. Bu sistemin ən mühüm tərkib hissəsi Milli Bankdır. Kredit təşkilatlarına isə banklar və qeyri-bank kredit təşkilatları aiddir. Bank və onunla əlaqədar olan bəzi anlayışlara nəzər yetirək:
"Kredit təşkilatı" - bank, xarici bankın yerli filialı və ya bank olmayan kredit təşkilatıdır.
Bank - fiziki və hüquqi şəxslərin pul vəsaitini depozitə cəlb etmək, həqiqi vəsaiti müddətlilik və faizlə geri qaytarmaq şərtilə öz adından və öz hesabına yerləşdirmək, fiziki və hüquqi şəxslərin hesabını açmaq və aparmaq əməliyyatlarının məcmusunu həyata keçirmək üçün müstəsna hüquqa malik kredit təşkilatıdır.
Dünyamızın ən maraqlı, diqqətçəkən hadisələrindən biri körpənin doğuşudursa, əhəmiyyətinə görə ondan heç də geri qalmayan ikinci hadisə də ölümdür. Uzun və keşməkeşli yol keçdikdən sonra ağlayaraq dünyaya gözlərini açan insan öz harayı ilə sanki bu dünyada başına gələcək bəlalardan, cəfalardan xəbər verir. Doğrudan da, bu dünyada daimi rahatlıq tapmaq mümkün deyildir; hərdən bir biz tərəflərə baş çəkən xoş hadisələr isə yay yağışı kimi yalnız ötəri sərinləməyimizə kömək olur.
Elm və texnologiya üfüqləri
Amerikalı Edvin Lend 1943-cü ildə sahildə kiçik qızının şəklini çəkdiyi zaman, qızı səbirsizliklə “Ata, şəklimi niyə indi görə bilmirəm” diyə soruşmuşdu. Bu sual atanı fikirləşməyə məcbur etdi. Fikirləşməsinin səmərəsi isə ona şöhrət gətirən Polaroid fotoaparatı oldu. Burada kiçik qız o günə qədər düşünülməmiş və ya həyata keçirilməmiş bir hadisə üçün atasına ilham qaynağı oldu... Yeni kəşf və ixtiralara səbəb olan əsas amillərdən biri də beyin fırtınasıdır (Brainstorming). Beyin fırtınası deyilən hadisənin əsas və ilk prinsipi budur: Bir problemin həlli ilə əlaqədar cavabdeh grupun üzvləri mümkün olduğu qədər çoxlu sayda fikir irəli sürürlər. Buradakı problemin mənfi xarakterli olması məcburi deyil (Negative problem). Ortaya qoyulan məsələ müsbət xarakterli də ola bilər. Məsələn, bir şirkət bir ilin sonunda...
