Tanınmış Səfəvi tarixçisi, məşhur "Tarixi-aləm arayi-Abbasi" ("Dünyanın bəzəyi olan Abbasın tarixi") əsərinin müəllifi İskəndər bəy Türkmən Məhəmməd Yusif Müvərrix 1560/61-ci ildə sayılan türk soylarından olan Türkmən tayfasının tanınmış ailələrindən birində doğulmuşdur. Erkən yaşlarında, hələ ilkin təhsilini də bitirməmiş İskəndər o zaman "siyaq" adlanan mühasib sənətini öyrənmək işinə girişir və sonradan buna da peşiman olur. Dövrünün iqtisadi biliklərinin əsaslarını mənimsəyən İskəndər Münşi bir çox dövlət xadimləri ilə bir sırada çalışır, hətta hərbi yürüşlərdə də iştirak edir. Sonradan, professor Əbülhəsən Rəhmaninin də yazdığına görə, o, "yorucu mühasiblik sənətindən üz döndərir və dövrünün oxumuş adamlarının tə'siri altında cidd -cəhdlə katiblik sənətini öyrənməyə girişir. Az sonra epistolyar ustalığın bütün incəliklərinə yiyələnir ki, şah Abbasın dəftərxanasında
Görkəmli dilşünas və ilahiyyat alimi Əz-Zəncani Mahmud bin Əhməd bin Mahmud Əbu əl-Mənaqib Şihabəddin 1177 (8)-ci ildə orta əsrlər Azərbaycanının elm mərkəzlərindən birində-Zəncan şəhərində anadan olmuşdur. Yaxşı təhsil almış və uzun müddət Bağdadda yaşamışdır. Burada o zaman bütün Şərqdə tanınan "Nizamiyyə" və "Müstənsiriyyə" mədrəsələrində dərs demişdir. Bir müddət hətta Bağdadın qazisi də olmuşdur. Mahmud Zəncani 81 yaşında 1258-ci ildə vəfat etmişdir.
850 ildən artıqdır ki, misilsiz yaradıcılığı ilə bəşəriyyəti heyrətdə qoyan Nizami Gəncəvini çoxları ancaq dahi bir şair kimi tanıyır. Bəziləri isə hələ də bilməyir ki, Nizami bir şair kimi dünya poeziyasında hansı zirvədə dayanırsa, dünyəvi elmlər sahəsində də bir alim kimi həmin zirvədə durur. Ümumiyyətlə alimlik və şairlik Nizami dühasının qoşa qanadlarıdır. Həmin qanadlar vasitəsilə şair poeziyanın və elmin əlçatmaz zirvələrini fəth etmişdir.