Sümüklərin forma və quruluşları memarlığa ilham qaynağı təşkil etməyə başladı. Sümüyün quruluşu ilə həndəsi bənzərliyi olan bir bina bəlkə də klassik tikililərdən daha asan dizayn edilə bilər. İngiltərədən iki memar onurğa sümüyündən ilham alaraq yeni bir körpü tikdilər.

    Canlılar mükəmməl sümük və skelet quruluşları ilə yüklərini rahatlıqla daşıya bilirlər. Bat Universitetindən Kris Uilyams, "hər hansı bir insan əli ilə tikilən bir tikinti ilə müqayisə edildikdə, skeletin daha mükəmməl işlədiyinə şübhə yoxdur" demişdir.

Sümüklər qarışıq həndəsi quruluşlara sahibdirlər və bu qarışıq forma, insanların bu formanı planladığı tikililərə tətbiqini çətinləşdirir. Bat Universitetindən Uilyams və Nsugbe riyazi bir model hazırlayaraq istənilən formada sümüyəbənzər tikililərin necə düzəldilə biləcəyini göstərdilər. Uilyams, sadə bir bərabərliklə öz qarışıq körpüsünü ifadə edə bildi. Belə bir körpünü tək bir bərabərliklə qurmanın bir çox faydaları vardır. Klassik körpülər müxtəlif mexaniki xüsusiyyətə malik olan çox sayda ünsürdən ibarətdir. Hər bir ünsürün daşıyacağı yük də fərqlidir. Qəza baş verən halda isə bu ünsürlərin birləşdikdən sonra necə davranacağını təxmin etmək də çətin ola bilər. London Millenium Körpüsü, insanlar üzərində gəzərkən yellənmiş və inşaatçıları çıxılmaz vəziyyətə salmışdır. Tək bir bərabərlik ilə ifadə edilə bilən bir körpünün hərəkətlərini hesablamak daha asan olacaqdır.

      Bu yeni üsulun başqa üstünlükləri də vardır. Ridinq Universitetindən Vinsent, "Əgər bütün quruluş üçün bir tək riyazi ifadə varsa, bu ifadə son dərəcə düzgündür." demişdir. Həndəsi formalar bir anda dəyişmir, yəni yavaş-yavaş dəyişirsə bu növ quruluşlar düzgün dəyişən inşaatlardır. Ani dəyişikliklərin olduğu quruluşlarda (tikinti, inşaat) isə, tez-tez əyilmələr olur və materialın sınması üçün zəif bölgə əmələ gətirirlər. Sümüyün düzgün dəyişən bu quruluşu dözümlülüyu artırır, qüvvələrin daha homojen paylanmasını təmin edər. Sümükdən ilham alınaraq hazırlanan həndəsi formalar də eyni xüsusiyyətlərə sahib olurlar.

Bundan başqa, digər quruluşlardan fərqli olaraq Uilyamsın sümüyə bənzər quruluşlarının başqa bir gözəlliyi də vardır. "Quruluşun ən kiçik bir parçası belə bütün quruluşu əmələ gətirmək üçün lazımi məlumata sahibdir. Bununla bağlı Vinsent, “riyazi bir saflıq mövcuddur" deyir. Sümüklərin belə bir xüsusiyyəti daşıması onların nə dərəcə mükəmməl bir formada quraşdırıldığını açıq göstərməkdədir.

       Sümük quruluşlarının inşaat sektoruna tətbiq edilməsi üçün daha yüksək səviyyədə işlərə ehtiyaç vardır. Bu quruluşlar çox qarışıq olduğu üçün, bütün forma xüsusuyyətlərinin incəliyinə qədər nə işə yaradığını bilmək vacibdir. Bunu quru-quru təqlid etmək fayda verməyə bilər.

Elmlərin inkişafı ilə birlikdə canlıların vücudlarındakı mükəmməl quruluşlar daha yaxşı başa düşülməkdə, Allahın qüdrəti şübhəyə yeri olmayan bir həqiqət olaraq qarşımıza çıxmaqdadır.

Ədəbiyyat

- Ian Sample, 'A brige with backbone', New Scientist, 16 September 2000, No: 2256.